In debat over duurzaamheid

Verduurzaming van woningen of maatschappelijk vastgoed staat hoog op de agenda van gemeentebestuurders. Helaas zijn er nog vele valkuilen op het gebied van verduurzaming. Kunnen we deze omzeilen door bijvoorbeeld standaardisatie  bij de bouw van nieuwe duurzame scholen? Of leidt standaardisatie juist tot knellende regels en een eenheidsworst waar niemand op zit te wachten? Dit was een van de dilemma’s waarover zo’n twintig gemeentebestuurders actief discussieerden tijdens het deelcongres ‘Duurzaam investeren’ dat BNG Bank organiseerde tijdens het VNG-jaarcongres in Zwolle.

Caspar Boendermaker van BNG Advies gaf de aanwezige bestuurders en raadsleden een aantal praktische voorbeelden, gevolgd door een stelling. Als eerste het voorbeeld van een school. Bij de nieuwbouw werd gemikt op een hoge duurzaamheidsscore en dus werd gekozen voor een houten hoofddraagconstructie. Maar toen de leerlingen door het gebouw liepen, bleken de houten vloeren snel door te buigen en ontstonden scheuren. De houten vloeren bleken ook wel erg gehorig. De keuze voor sedum-begroeiing op het dak was ook ingegeven door de ‘duurzaamheidsscore’, maar vanuit educatief opzicht had de school beter zonnepanelen kunnen kiezen, zo bleek achteraf.

“Er kan veel geld en energie worden bespaard door standaardisatie bij de bouw van duurzame scholen” luidde de eerste stelling waarover de bestuurders zich mochten uitspreken in de stijl van het tv-programma Lagerhuis. Na afloop van de discussie volgde een stemming door het opzetten van een rode pet (tegen) of een groene (vóór). ‘Standaardisatie leidt tot knellende regels en op termijn is dat juist duurder’, was een belangrijk argument tegen de stelling. Daarnaast zou bij standaardisatie van de nieuwbouw van scholen geen rekening worden gehouden met het feit dat het onderwijs sterk in beweging is en dus steeds andere eisen stelt aan scholen. Deze argumenten werden gepareerd door de voorstanders van standaardisatie, die onder meer refereerden aan de auto-industrie.
‘Die heeft bewezen dat je bij een gestandaardiseerde productiewijze toch iedereen zijn eigen unieke auto kan leveren.’ De stemming leverde uiteindelijk een gemengd (groen/rood) beeld op.

 
Met de groene en rode petjes gaven de wethouders hun mening.

Hierna gaf Boendermaker uitleg over een aantal door BNG Bank gebruikte financieringsmodellen voor duurzame investeringen, onder meer gericht op de verduurzaming van sociale woningbouw.
“De stralende toekomst van zonne-energie wordt verstoord door protectionisme en de actuele prijsontwikkelingen op de energiemarkt” was de tweede stelling waarover de bestuurders zich bogen. Tijdens de discussie waren de gemeentebestuurders het roerend met elkaar eens dat de centrale overheid zich te veel bemoeit met de prijsstelling van energie via belastingheffing. De uiteindelijke stemming over stelling twee leverde echter opnieuw een gemengd beeld op.

De discussie ging verder over de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed, met onder meer het recente gebouwde ‘duurzaamste gemeentehuis van Nederland’ in Hardenberg, bij Zwolle. “Hardenberg blijft voorlopig  het  duurzaamste  gemeentehuis van  Nederland.  Nieuwe  gemeentehuizen worden immers niet meer gebouwd” luidde de derde stelling. De wethouders toonden hier opnieuw hun retorische gaven. Eén van hen lukte het zelfs om de stelling aangepast te krijgen ‘want iedereen is het hier toch mee eens’. Pas aan het einde van een intensieve discussie bleek dit niet het geval; ook deze stelling leidde tot een gemengd beeld van voor- en tegenstanders.

Voorafgaand aan de vierde en laatste stelling ging Boendermaker in op de verduurzaming van zwembaden en andere sportaccommodaties via de zogeheten ESCO. “Het is te gek voor woorden dat er een ESCO nodig is om eenvoudige duurzaamheidswinst,  bijvoorbeeld  via een afdekscherm over het zwembad, te realiseren” luidde de vierde stelling. Een van de aanwezige gemeentebestuurders kon deze stelling – gelukkig – weerleggen met een voorbeeld uit de eigen gemeente (zwembad Dijnselburg in Zeist). Uit de stemming over deze stelling bleek dat alle andere bestuurders de stelling wel moesten onderschrijven.

Aan het einde van de discussiemiddag was er een prijs voor de wethouder die het meest actief had meegedaan aan dit ‘Lagerhuisdebat’. De communicatiedeskundigen van BNG Bank reikten de  prijs uit aan wethouder Stuurman van de gemeente Teylingen, die zeer goed geslaagd was in het vertolken van zijn boodschap inzake duurzaamheid: ‘Hou het simpel,  doe het samen’.

Een aantal concrete voorbeelden van duurzame investeringen, waarbij BNG Bank kan optreden als financier

Woonwaard in Heerhugowaard: financiering onder garantie bij BNG Bank
Een goed voorbeeld van een innovatieve manier van renoveren, levert de Noord-Hollandse woningstichting Woonwaard. Deze klant van BNG Bank heeft een flatgebouw met vijf verdiepingen in Heerhugowaard op een innovatieve manier gestript, gerenoveerd en geïsoleerd. Via ketensamenwerking, waarbij opdrachtgever en aannemer vanaf de haalbaarheidsfase zeer intensief samenwerken om tot een juiste en efficiënte oplossing te komen, zijn 50 appartementen met energielabel F/G in korte tijd omgeturnd tot 40 appartementen met energielabel A. Hierbij is gekozen voor een eenvoudige onder garantstelling.

Dit is de meeste gebruikte vorm van financiering. Het is vaak relatief goedkoop en langjarig en maakt het mogelijk belangrijke stappen te zetten richting duurzame en energie-efficiënte woon- of gebouwcomplexen.

Duurzaam (energie) Bedrijf Haarlemmermeer
De gemeente Haarlemmermeer zet actief in op verduurzaming. Daarvoor  is Duurzaam (energie) Bedrijf Haarlemmermeer opgezet, met de gemeente als aandeelhouder. Dit publieke participatiebedrijf heeft als doel om duurzame investeringen te versnellen. Het wil onder meer zonnepanelen op daken van drieduizend woningen realiseren. Hiermee geeft de gemeente op een zakelijke manier een impuls aan de verduurzaming van corporatiewoningen.

Hoek van Holland: samenwerking met marktpartijen in een SPV
BNG Bank werkt samen met marktpartijen om via een speciaal op te richten projectbedrijf (een 'Special Purpose Vehicle' ) duurzaamheidsimpulsen mogelijk te maken. Met eigen risicodragend vermogen (vaak afkomstig van strategische partners) en krediet van BNG Bank wil dit projectbedrijf op innovatieve manier zonnepanelen bij woningcorporaties introduceren. Dit gebeurt op daken van corporatiewoningen op diverse plekken in Nederland, onder meer in Hoek van Holland.

Rotterdam: samenwerking met leveranciers via een ESCO.
In Rotterdam zijn zeven zwembaden verduurzaamd met behulp van een Energy Service Company (ESCO). De gemeente heeft als eigenaar van de zwembaden een aanbesteding opgezet ter vermindering van onderhoudskosten en - vooral - het energieverbruik van de zwembadinstallaties. De geselecteerde opdrachtnemer heeft een ESCO opgezet. Deze doet de benodigde investeringen in zwembadinstallaties op basis van financiering bij BNG Bank. Het innovatieve hiervan is dat de lening wordt afgelost uit de besparingen op de energie- en onderhoudskosten.

Trefwoorden: Tags: Financiering

Uw bijdrage

Log in met om uw bijdrage te plaatsen.