Belastingen en gemeenten

Wat speelt er momenteel op het gebied van gemeentebelastingen? Medewerkers van het expertisecentrum gemeentefinanciën van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten lichten enkele belangrijke onderwerpen toe.

Ontwikkelingen Wet WOZ Reeds enkele malen berichtten wij u over de bezwaren en beroepen tegen de WOZ-waarden en de noodzaak om te komen tot een betere proceskostenregeling. Het slechte nieuws is dat deze regeling er nog steeds niet is. Toch is er ook goed nieuws:

  • Het Rijk verzekert dat er hard gewerkt wordt aan zo'n regeling en dat deze er binnen afzienbare tijd komt.
  • Het aantal bezwaren is fors gedaald. Was er vorige jaren nog sprake van tussen de 3 en 4 procent bezwaren, in 2014 lijkt dat onder de 2 procent gedaald te zijn. Als oorzaken worden genoemd: betere gegevens bij gemeenten en meer inzicht in de waarden bij de burgers, WOZ-waarden (prijspeil 1 januari 2013) sluiten beter aan bij de 'gevoelswaarde' van de woningeigenaren en een lage waarde heeft ook nadelen (de WOZ-waarde als ijkpunt bij verkoopplannen).

Overigens blijven de bezwaren en beroepen een groot deel van de WOZ-kosten veroorzaken. Dit blijkt uit een rapport dat de secretarissen-generaal hebben laten maken. Dit SGO-3 rapport concludeert dat de WOZ voldoet, eventuele alternatieven scoren slechter, maar dat er wel mogelijkheden zijn voor verlaging van de uitvoeringskosten en vergroting van de betrokkenheid en acceptatie door de burger. Deze mogelijkheden liggen met name in de sfeer van bezwaar en beroep. Bijvoorbeeld het project Beter en Concreter, waarbij burgers voor de WOZ-beschikking inzage krijgen in de waardeberekening en hun mening kunnen geven over relevante gegevens. In het verschiet ligt ook nog de openbaarmaking van alle woning- waarden die op de WOZ-beschikkingen staan. Deze wetswijziging wordt ingevoerd zodra er een bevredigende regeling is voor de proceskosten én de infrastructuur gereed is om burgers deze waarden te laten bekijken. Op dit laatste gebied zijn vorderingen geboekt: een zogenaamde WOZ-viewer is technisch gereed en de eerste gemeente, Capelle aan den IJssel, is op de Landelijke Voorziening WOZ (LVWOZ) aangesloten. Het SGO-3 rapport kunt u vinden op de website van de VNG.

Openbaarheid belastingrechtspraak
Op dit moment is de belastingrechtspraak niet openbaar. Zittingen zijn besloten en uitspraken worden geanonimiseerd om de privacy te waarborgen. Vaak worden daarom ook gemeentenamen 'weggelakt'. Het kabinet had het voornemen om deze situatie te veranderen: er zou een wetsvoorstel komen om dit voortaan in de openbaarheid te laten plaatsvinden, zoals bijvoorbeeld ook in België gebruik is. De nieuwe staatssecretaris Wiebes heeft echter de Tweede Kamer in zijn brief van 25 april 2014 over fiscale moties en toezeggingen laten weten hier niets voor te voelen. Hij zal een dergelijk wetsvoorstel niet indienen.

Macronorm 2015 nog niet bekend
Jaarlijks is het weer de vraag of de ontwikkeling van de OZB beneden de zogeheten macronorm blijft. En als dit niet het geval is, welke gevolgen het Rijk daaraan verbindt. Tot nog toe spoorde het Rijk de gemeenten aan tot een inhaalslag door de norm van het volgende jaar te korten met de overschrijding van het vorige jaar. Dit jaar hebben gemeenten de macronorm met een kleine 0,3 procent overschreden. Maar de minister van Binnenlandse Zaken laat weten dat dit voornamelijk veroorzaakt wordt doordat de inhaalslag niet is gerealiseerd. In de meicirculaire wordt geen nieuwe macronorm genoemd. Er wordt verwezen naar een bestuurlijk overleg in september waarin dit aan de orde zal komen.

Btw zit samenwerking in de weg
Gemeenten werken op allerlei terreinen met elkaar samen. Niet alleen bij de drie decentralisaties maar bijvoorbeeld ook op het gebied van belastingen in centrumgemeenteconstructies of door het samenvoegen van ambtelijke apparaten. De btw speelt daarbij, ondanks het btw-compensatiefonds, een verstorende rol. Gemeenten die bepaalde taken gezamenlijk uitvoeren betalen meer btw aan het Rijk dan gemeenten die dezelfde taken in eigen beheer houden. Gemeenten zijn dus duurder uit als ze samenwerken, terwijl het Rijk juist wil dat gemeenten méér samenwerken. Omdat in gesprekken met het kabinet hierover een oplossing uitbleef, heeft de VNG de materie voorgelegd aan een btw-expert en aan een hoogleraar belastingrecht. Zij concluderen dat er mogelijkheden zijn om deze kostenpost voor gemeenten weg te nemen. Het kabinet is nu aan zet. Het volledige rapport kunt u vinden op de website van de VNG.

Campingeigenaar aangeslagen voor grond en chalet
X heeft twee recreatiewoningen laten plaatsen op een camping in de gemeente Ommen. X betaalt voor de huur van de grond jaarlijks een bedrag aan de campingeigenaar. Rechtbank Overijssel verwerpt de stelling van X dat de WOZ-waarde van een woning op huurgrond gelijk is aan de opstalwaarde. Nu er geen zakelijk recht is gevestigd, is de campingeigenaar als eigenaar van de grond (door natrekking) ook eigenaar geworden van de twee recreatiewoningen van X. De ondergrond en de opstallen vormen namelijk een samenstel van eigendommen die bij dezelfde belastingplichtige in gebruik zijn en naar de omstandigheden beoordeeld bij elkaar horen. De WOZ-waarde omvat zowel de grond als de opstallen. X is weliswaar economisch eigenaar van de opstallen, maar dit maakt hem nog geen genothebbende krachtens eigendom, bezit of beperkt recht. Omdat X met het oog op de aanslag IB wel belanghebbende is, spreekt de rechtbank zich nog wel uit over de hoogte van de WOZ-waarden van de twee WOZ-objecten. De rechtbank verlaagt de WOZ-waarden met ongeveer 15.000 euro. (Rechtbank Overijssel, 04-06-2014, nr Awb 13/2725 en 14/8)

WOZ-waarden ziekenhuizen ter discussie
Er is dit jaar massaal bezwaar gemaakt tegen de WOZ-waardering van ziekenhuizen. De belastingadviseurs van de ziekenhuizen stellen onder meer dat bij de waardering alsnog rekening moet worden gehouden met de werktuigenvrijstelling voor gebouwgebonden installaties. Verder vinden de adviseurs dat de gemeente bij de waardering uitgaan van een te hoge restwaarde bij de gebouwgebonden installaties en stellen zij de indexering van de kengetallen van de taxatiewijzer ziekenhuizen ter discussie. De huidige jurisprudentie is niet eenduidig. Het gerechtshof te Den Haag heeft de waarde van een ziekenhuis in Alphen aan den Rijn verlaagd vanwege werktuigenvrijstelling op de gebouwgebonden installaties. Tevens heeft het hof de restwaarde van de installaties verlaagd van 35 naar 15 procent (Hof Den Haag 28-03- 2014, nr. BK-13-00666, ECLI:NL:RBDHA:2013:7944). De gemeente is met hulp van de VNG in cassatie gegaan tegen deze uitspraak. Er is een vergelijkbare uitspraak inzake een ziekenhuis in Boxmeer (Rechtbank Oost-Brabant 6-08-2013, nr. AWB-12_1120, ECLI:NL:RBOBR:2013:4346) Er zijn ook uitspraken die hier lijnrecht tegenover staan. (Recht- bank Amsterdam, 13-12-2013, nr. AWB-13_676, ECLI:NL:RBNHO:2013:13057 en Rechtbank Zeeland-West-Brabant 27-08-2013, nr AWB 12/3189, ECLI:NL:RBZWB:2013:7134). In de kengetallen van de taxatiewijzer ziekenhuizen zijn volgens deze rechtbanken geen onroerende werktuigen opgenomen die onder de werktuigenvrijstelling vallen. In de uitspraak van rechtbank Amsterdam is bovendien het VNG-rapport voor onderbouwing van het kengetal van de taxatiewijzer aanvaard om de kengetallen van de taxatiewijzer te onderbouwen en de gehanteerde bdb-index te hanteren. Ook accepteert de rechtbank Amsterdam de hoge restwaardes voor gebouwgebonden installaties. De VNG raadt gemeenten aan de bezwaren inzake ziekenhuizen aan te houden tot de Hoge Raad duidelijkheid geeft. Wij verwachten dat de Hoge Raad in de zaak Alphen aan den Rijn niet voor het einde van dit jaar arrest wijst

Geen geografische beperking reclamebelasting
X exploiteert een café aan de a-straat in het centrum van de gemeente. Hij ontvangt aanslagen reclamebelasting 2011 en 2012. De gemeente heeft de heffing van reclamebelasting beperkt tot het centrumgebied. Als rechtvaardiging voor deze geografische beperking voert de gemeente aan dat de opbrengst, na aftrek van de perceptiekosten, ten goede komt aan een ondernemersfonds dat deze middelen besteedt aan activiteiten en voorzieningen in het gebied waar de reclamebelasting wordt geheven. X bestrijdt dat en voert aan dat het ondernemersfonds alleen verantwoordelijk is voor de kerstverlichting in het centrumgebied en dat deze niet wordt opgehangen in de a-straat. De gemeente kan niet aannemelijk maken dat de opbrengst wordt besteed aan activiteiten en voorzieningen in het centrumgebied. Daarom is er geen objectieve en redelijke rechtvaardiging voor de geografische beperking van de heffing. Het beroep is gegrond. De rechtbank vernietigt de aanslagen. (Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 08-04-2014, ECLI:NL:GHARL:2014:2898).

Trefwoorden: Tags: Belastingen; Gemeenten

Uw bijdrage

Log in met om uw bijdrage te plaatsen.