Belastingen en gemeenten

Wat speelt er momenteel op het gebied van gemeentebelastingen? Medewerkers van het expertisecentrum Financiën en Economie van de VNG lichten de belangrijke onderwerpen toe.

Verruiming gemeentelijk belastinggebied

In 2015 is veel aandacht besteed aan de eventuele uitbreiding van het gemeentelijk belastinggebied. In de vorige 'belastingen en gemeenten' informeerden wij u over de stand van zaken.

Hierbij was duidelijk dat de Tweede Kamer niet erg enthousiast reageerde op voorstellen van het Kabinet over een eventuele uitbreiding van het gemeentelijk belastinggebied in het kader van de belastinghervorming.

Maar aanvaarding van het belastingplan in de Eerste Kamer bleek onder meer afhankelijk van een toezegging van het kabinet op dit gebied. Vóór de zomer van 2016 zal het kabinet daarom met een voorontwerp van wet komen. Deze omvat een uitbreiding van het gemeentelijk belastinggebied met €4 miljard. Het zal nog even duren eer de uitbreiding er is, maar realisering van deze behoefte die gemeenten een hele tijd geleden hebben uitgesproken, komt dan dichterbij dan lang het geval was.

Wet WOZ: forse veranderingen in 2016


Beschikkingen aan huurders

De uitvoering van de Wet WOZ, hoewel nog steeds geen sinecure, is de laatste jaren in rustiger vaarwater gekomen. Steeds meer (overheids)instanties haken aan bij deze waarde, een compliment voor de uitvoerders (de gemeenten).

Laatste loot aan de stam is het woningwaarderingsstelsel. Zoals eerder in deze rubriek is vermeld, brengt dit met zich dat 'de huurders' in Nederland vanaf 2016 een WOZ-beschikking krijgen. Dit betekent in principe zo'n 4 miljoen extra gevallen waarin gemeenten de waarde bekend moeten maken.

Praktisch heeft dit de nodige voeten in de aarde, mede omdat de wetgever zich een aantal gevolgen niet tijdig heeft gerealiseerd. Zie deze VNG-ledenbrief voor meer details rond vragen zoals:

  • wanneer en aan wie een beschikking verzenden
  • ontvankelijkheid van bezwaren
  • tegengesteld belang tussen huurder en verhuurder

WOZ-waarde openbaar
De WOZ-waarde was tot nog toe een belastinggegeven dat in principe alleen bekend werd gemaakt aan de eigenaar of huurder van het pand zelf. Daarin komt nu verandering. De staatssecretaris van Financiën heeft besloten dat het al uit 2013 daterende wetsartikel dat de WOZ-waarde van woningen openbaar maakt per 1 oktober 2016 in werking treedt (Stb. 506, 2015).

Het wachten was op een effectieve manier om dit openbare gegeven te raadplegen.  Bedoeling is dat belangstellende via een zogeheten WOZ-viewer op internet inzage krijgen in de waarden. Deze WOZ-viewer wordt gevuld met gegevens uit de Landelijke Voorziening WOZ (LV WOZ), die de huidige gegevensuitwisseling tussen gemeenten en afnemers (onder andere rijksbelastingdienst, waterschappen) vervangt.

Enige tientallen gemeenten zijn inmiddels aangesloten op deze LV WOZ. De Waarderingskamer heeft een inventarisatie onder gemeenten gehouden en op basis van de teruggemeldde gegevens aan de staatsecretaris geadviseerd dat, hoewel er enige risico's onderkend worden, er op 1 oktober voldoende (dat wil zeggen meer dan 70% aansluitingen) vulling zal zijn.

Bedoeling van de wetswijziging is enerzijds 'het vertrouwen in de WOZ te bevorderen' en transparantie te bieden waar mogelijk. Wat dit betekent voor het eerder genoemde 'rustige vaarwater' zal de tijd leren. 

Precario nutsbedrijven

De Tweede kamer heeft op 18 november jl. nogmaals een motie aangenomen waarin de regering wordt gevraagd zo snel mogelijk een wetsvoorstel bij de Kamer in te dienen, dat de precariobelasting op netwerken van nutsbedrijven op termijn afschaft.

Begin dit jaar liet de minister van BZK weten de afschaffing van de precariobelasting mee te willen nemen in de discussie over de uitbreiding van het gemeentelijk belastinggebied. Maar de kamer neemt hier geen genoegen mee. De materie is complex en er spelen er tegenstrijdige belangen.

Daarom zijn eerdere wetsvoorstellen tot afschaffing van de precariobelasting op kabels en leidingen uiteindelijk dan ook niet ingediend bij de Tweede Kamer. Voor 2016 houden gemeenten in ieder geval nog de mogelijkheid om precariobelasting te heffen over kabels en leidingen van nutsbedrijven.

Vennootschapsbelasting overheidsbedrijven

Het is zover, vanaf 1 januari zijn overheidsbedrijven 'Belast, tenzij' voor de vennootschapsbelasting. De praktische consequenties voor gemeenten en samenwerkingsverbanden worden steeds duidelijker - zeker op administratief gebied.

De Samenwerking Vennootschapsbelasting Lokale Overheden (SVLO) gaat onverdroten voort  met de werkzaamheden om de uitvoeringspraktijk een helpende hand te bieden. Met grote frequentie verschijnen publicaties over grondbedrijf, samenwerkingsverbanden, objectvrijstellingen, normaal vermogensbeheer etc. Zie ook de themapagina.

Zoals bekend bevat de wet een uitzondering voor zeehavens. Maar deze is waarschijnlijk een kort leven beschoren onder druk van de Europese Unie. Staatssecretaris Wiebes van Financiën heeft aangekondigd dat deze tijdelijke vrijstelling van vennootschapsbelasting voor (gemeentelijke) zeehavens waarschijnlijk met ingang van 2017 vervalt.

Uit overleg met de Europese Commissie leidt de staatssecretaris af dat de (gemeentelijke) zeehavenbeheerders er rekening mee moeten houden dat de vrijstelling per 1 januari 2017 vervalt, ondanks dat dan van een gelijk Europees speelveld nog geen sprake is.

Bepalen betekent betalen

De VNG Belastingconferentie is al meer dan 20 jaar dé ontmoetingsplek voor degenen die zich bezighouden met lokale belastingen en WOZ. Het programma van de conferentie sluit aan op de actualiteit, bijvoorbeeld met de openbaarheid van de WOZ, de LV WOZ, het woningwaarderingsstelsel en digitaal communiceren.

De VNG Belastingconferentie is op 29 en 30 maart 2016 in congrescentrum Papendal in Arnhem.      
Trefwoorden: Tags:  

Uw bijdrage

Log in met om uw bijdrage te plaatsen.