Belastingen en gemeenten

Wat speelt er momenteel op het gebied van gemeentebelastingen? Medewerkers van het expertisecentrum gemeentefinanciën van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten lichten enkele belangrijke onderwerpen toe.

Nadere richtlijnen voor toetsing hoogte bouwleges
De Hoge Raad oordeelt dat rechters te ver gaan bij de toetsing van kostenonderbouwingen van gemeentelijke heffingen. Belastingrechters moeten vertrouwen op de gemeentelijke begrotingscijfers, behalve als er duidelijke argumenten zijn om aan deze cijfers te twijfelen. De Gemeentewet bepaalt dat gemeenten leges mogen heffen voor het behandelen van bouwvergunningen. De geraamde totale opbrengsten van leges voor een gemeente mogen niet hoger zijn dan hun totale geraamde kosten, de zogenoemde opbrengstenlimiet. Bij overschrijding worden de leges geheel of gedeeltelijk vernietigd. Enkele hoven beslisten dat gemeenten op controleerbare wijze al hun begrotingsposten moeten toelichten. De VNG had namens een gemeente een oordeel gevraagd over deze toets en daaruit voortvloeiende vernietiging van de legesaanslagen door het gerechtshof ’s-Hertogenbosch. Dat gaat de Hoge Raad te ver. De Hoge Raad heeft beslist dat de gemeente pas nadere inlichtingen over de opbrengsten en de kosten hoeft te geven als de belanghebbende met argumenten heeft gesteld waarom hij twijfelt aan bepaalde posten in de gemeentebegroting. Van de heffingsambtenaar wordt dan nadere uitleg verlangd. Daarbij zijn de bedragen volgens de gemeentebegroting in beginsel maatgevend, tenzij de gemeente die niet in redelijkheid heeft kunnen ramen. (Hoge Raad 04-04-2014, nr. 12/05118, ECLI:NL:HR:2014:780 en ook Hoge Raad 04-04-2014, nr. 12/0475, ECLI:NL:HR:2014:777)

Overigens blijkt uit de arresten ook dat een voorzichtige raming van de opbrengsten is toegestaan aangezien een prognose van het aantal bouwaanvragen en daarbij behorende bouwsommen naar haar aard met veel onzekerheid omgeven is. De begrotingsbedragen zijn uitgangspunt, tenzij op basis van concrete argumenten naar boven komt dat de gemeente die opbrengsten in redelijkheid niet op dat bedrag heeft kunnen ramen.

Raad van Europa adviseert vergroting eigen belastinggebied gemeenten
Het Congres van Lokale en Regionale Overheden heeft – op basis van het Europees Handvest inzake Lokale Autonomie dat Nederland in 1991 heeft geratificeerd – gerapporteerd over de lokale en regionale democratie in Nederland. Op basis van onderzoek en een bezoek aan Nederland komt het congres tot een aantal constateringen en aanbevelingen. Bijvoorbeeld de aanbeveling het lokale belastinggebied te vergroten teneinde te voldoen aan artikel 9, paragraaf 3 van het Handvest. Deze aanbeveling is al eerder gedaan, voorafgaand aan de discussie rond de (gedeeltelijke) afschaffing van de OZB. De Nederlandse overheid is aan zet.

Vennootschapsbelastingplicht overheidsbedrijven kan concurrentiepositie verslechteren.
Reeds tientallen jaren sluimert de discussie over de vrijstelling van vennootschapsbelasting van overheidsbedrijven. Onder druk van Europa heeft het kabinet toegezegd dat dergelijke bedrijven vanaf 2016 vennootschapsbelasting over hun winst betalen. Doel is het wegnemen van oneigenlijke concurrentievoordelen van overheidsbedrijven ten opzichte van particuliere ondernemers. Uit onderzoek van PricewaterhouseCoopers (PwC) blijkt echter dat de belastingplicht voor bepaalde overheidsbedrijven leidt tot een verslechtering van de concurrentiepositie ten opzichte van het buitenland. De Europese staatssteunregels bieden ruimte voor uitzonderingen. De VNG wil in overleg met het ministerie van Financiën mogelijkheden verkennen die de effecten van een belastingplicht aanvaardbaar en hanteerbaar maken voor gemeenten. Zie ook het artikel op pagina 22.

Aanpassing proceskostenregeling Wet WOZ
In B&G van november/december 2013 berichtten wij over de noodzaak om een betere proceskostenregeling voor de Wet WOZ in te voeren. Deze noodzaak wordt door de betrokken ministeries onderkend, maar we constateren dat de regeling niet tijdig tot stand is gekomen voor de WOZ-ronde 2014. De minister van Justitie heeft recentelijk, onder andere in bestuurlijk overleg met de VNG, aangegeven dat de regeling er op korte termijn zal komen. Het aantal bezwaarschriften in 2014 lijkt mee te vallen; de bezwaartermijn was echter bij het schrijven van dit artikel nog niet gesloten. Het jaarverslag van de Waarderingskamer illustreert de wanverhouding tussen de kosten van bezwaar en beroep (circa een kwart van de totale kosten) en de daardoor bewerkstelligde aanpassingen. Bezwaren tegen WOZ-waarden krijgen altijd veel aandacht. Uit de rapportages blijkt bijvoorbeeld dat voor 98,3 procent van de woningen de oorspronkelijk WOZ-waarde in stand blijft. De totale waardevermindering ten gevolge van de bezwaren is circa 0,2 procent. Als een bezwaar of beroep leidt tot een aanpassing bedraagt die dus gemiddeld zo’n 10 procent van de waarde. Dit is circa 20.000 euro, ofwel een OZB-belang van gemiddeld 20 euro. Daar bovenop komen natuurlijk nog de gevolgen voor de belastingen van Rijk en waterschappen.

Trefwoorden: Tags: Belastingen; Gemeenten

Uw bijdrage

Log in met om uw bijdrage te plaatsen.