Over het BNG Cultuurfonds

Het BNG Cultuurfonds stimuleert en ondersteunt cultuur in heel Nederland. Dit doen we door betekenisvolle culturele projecten mogelijk te maken en prijzen uit te reiken om vernieuwing te stimuleren. Zo dragen we bij aan een sterke, toekomstgerichte cultuursector en aan een betere en socialere samenleving.

X_Yusuf_Boss -Toban.webp

Als fonds verbonden aan BNG zetten wij ons in voor initiatieven die bijdragen aan positieve maatschappelijke impact. BNG en het BNG Cultuurfonds hebben een gedeelde missie: de Nederlandse samenleving beter en socialer maken.

Het BNG Cultuurfonds werkt nauw samen met gemeenten, culturele instellingen en professionele partners om zo cultuur breed toegankelijk te houden. Met onze bijdragen geven we makers de kans te groeien, hun werk te presenteren en nieuwe publieksgroepen te bereiken.

Onze missie is helder: cultuur versterken, talent stimuleren en impact vergroten - voor vandaag én voor de toekomst.

Geschiedenis van het BNG Cultuurfonds

Het BNG Cultuurfonds werd in 1964 opgericht ter gelegenheid van het 50‑jarig bestaan van BNG (toen: Bank voor Nederlandsche Gemeenten). De stichting had vanaf het begin één duidelijke missie: gemeenten ondersteunen bij het verdiepen, verbreden en versterken van cultuur en kennis.

De beginjaren: cultuurhistorie en gemeentelijke betrokkenheid (1964–1970)

In de eerste decennia lag de nadruk sterk op cultuurhistorische projecten. Zo ondersteunde het fonds tentoonstellingen zoals Stedenspiegel en stimuleerde het historisch onderzoek binnen gemeenten. Het fonds werkte in deze periode relatief bescheiden, maar legde een stevige basis als landelijk cultuurfonds voor en door gemeenten.

Groei en verbreding (1970 - 1990)

Vanaf de jaren ’70 trad het fonds actiever naar buiten.

Het BNG Cultuurfonds zette in op:

  • Gemeentelijke muziekscholen, via landelijke ontmoetingsbijeenkomsten;
  • Scriptiereeksen over gemeentelijk bestuur en lokale geschiedenis;
  • Reizende tentoonstellingen, zoals Klein geld – grof geld.

Met deze activiteiten groeide de bekendheid van het fonds snel en nam het aantal subsidieaanvragen sterk toe. Dit leidde tot scherpere criteria om aanvragen te kunnen beoordelen.

Nieuwe koers (1990 - 2000)

Rond 1990 werd het beleid herzien.

Het fonds koos voor:

  • meer focus op praktische en vernieuwende cultuurprojecten;
  • minder nadruk op wetenschappelijk werk;
  • meer samenwerking met culturele organisaties;
  • een bredere geografische spreiding van projecten.

Ook werd de adviesstructuur verder geprofessionaliseerd, en kwam meer aandacht voor beeldende kunst, architectuur en vormgeving. BNG Bank verhoogde meerdere keren het budget om aan de groeiende vraag te voldoen.

Talentontwikkeling (2003 - 2026)

In 2003 koos het BNG Cultuurfonds bewust voor een nieuw speerpunt: jong talent stimuleren. Hieruit ontstonden diverse landelijke prijzen, waaronder:

  • de BNG Literatuurprijs (2005)
  • de BNG Theaterprijs (2006)
  • de BNG Erfgoedprijs (2010)
  • de BNG Circusprijs (2011)
  • de BNG Dansprijs (2013)
  • de BNG Muziekprijs (2018)

Deze prijzen versterken de zichtbaarheid van jong creatief talent én onderstrepen de rol van gemeenten in cultuurontwikkeling.

Maatschappelijke impact (vanaf 2026)

In 2025 heeft het fonds gekozen voor een meer gerichte strategie die de maatschappelijke impact van het fonds en de bank vergroot en zichtbaar maakt.

De speerpunten van deze nieuwe strategie zijn:

  • De gezamenlijke missie van bank en fonds zichtbaar uitdragen: bijdragen aan een betere Nederlandse samenleving.
  • De maatschappelijke betekenis van bank en fonds voor gemeenten versterken (door middel van de BNG Cultuurcoachprijs).
  • Maatschappelijke impact realiseren via kunst en cultuur.
  • De bekendheid en actualiteit van bestaande prijzen vergroten.
  • Het projectendonatiebeleid aanscherpen om de maatschappelijke impact van subsidies te verhogen.

Een fonds met een publieke missie

Sinds de oprichting heeft het BNG Cultuurfonds:

  • duizenden culturele projecten ondersteund,
  • een belangrijke verbindende rol gespeeld tussen BNG en de Nederlandse gemeenten,
  • een ruime bijdrage geleverd aan cultuur voor het algemeen nut.

Het fonds blijft zich ontwikkelen, maar de kern is altijd hetzelfde gebleven: cultuur versterken voor Nederland, met oog voor kwaliteit, talent en landelijke spreiding.

Organisatie BNG Cultuurfonds

Lees meer over de organisatie van het fonds.

ANBI

Het BNG Cultuurfonds is een ANBI (Algemeen Nut Beogende Instelling).