Maartje Wortel wint BNG Bank Literatuurprijs 2014 (Uitgeverij De Bezige Bij)

  • update:  
  •  
Dit maakte de juryvoorzitter Annemarie Oster bekend op donderdag 22 januari in de Amstelkerk te Amsterdam. Volgens de jury overtuigde Maartje Wortel met haar nuchtere, constaterende stijl: ‘Met weinig tell, in achteloze, kunstige streken, zet Wortel de psyche van haar personages feilloos neer.’

Maartje Wortel is de tiende winnaar van de BNG Bank Literatuurprijs. Tijdens een feestelijke bijeenkomst ontving zij een cheque t.w.v. € 15.000,- en een sculptuur, gemaakt door Theo van Eldik. De jury besloot dit jaar drie auteurs te nomineren. Overige genomineerden waren Hanna Bervoets (Efter, Atlas Contact) en Naomi Rebekka Boekwijt (Hoogvlakte, De Arbeiderspers).

Inhoudsopgave

Contents

Automatic

Volgens de jury was 2014, literair gezien, een mager jaar: 'Te weinig durf, te povere stilistische en compositorische middelen, geen urgentie, zozeer dat de vraag opkomt: waren deze boeken wel uitgegeven als de auteur niet jong en niet onweerstaanbaar aantrekkelijk was geweest?' Deze mening werd door de jury kracht bijgezet door dit jaar drie ijzersterke auteurs op de shortlist te plaatsen. 'Wij kozen welbewust voor maar drie genomineerden, omdat de verschillen met een vierde of vijfde te pijnlijk zouden zijn voor die vierde of vijfde. Dat zou wreed zijn geweest.'

de Jury

De jury, onder voorzitterschap van Annemarie Oster, bestond dit jaar uit vier recensenten, te weten Karin Overmars (Het Parool), Simone van Saarloos (nrc.next), Jeroen Vullings (Vrij Nederland) en Ward Wijndelts (NRC Handelsblad).

Net als elk jaar was er dit jaar ook een lezersjury van medewerkers van BNG Bank onder leiding van Michiel Harder. Deze jury verkoos Naomi Rebekka Boekwijt als winnaar. Naomi Rebekka Boekwijt ging naar huis met het sculptuur 'Het Haagse Vredes Jantje'. 

Over de winnaar

Maartje Wortel (1982) debuteerde met de verhalenbundel Dit is jouw huis, waarvoor ze de tweejaarlijkse Anton Wachterprijs ontving. Met haar eerste roman Half mens werd ze onder andere genomineerd voor de Opzij Literatuurprijs en de BNG Nieuwe Literatuurprijs 2011. IJstijd is haar tweede roman.

Uit het juryrapport

Maartje Wortel. Voor fijnproevers geen onbekende literaire naam, to say the least. Ze heeft inmiddels al een BNG verleden, in 2011 werd haar roman Half mens al genomineerd. Dat is niet zomaar: Wortel is een van de grootste literaire talenten van haar generatie binnen ons taalgebied. In haar nieuwe roman IJstijd weet Wortel alweer een verstilde wereld neer te zetten waarin maatschappelijke thema's licht aangezet, maar doordringend opklinken. James Dillard wordt gedreven door een gevoel van ontheemding, de leegte is in zijn leven verpletterend aanwezig. Hij is een blanke man, hetero, rijk: er staat niets op het spel, dus waar moet hij zijn identiteit aan ontlenen? Het gebrek aan urgentie in zijn leven past bij de nuchtere, constaterende stijl van Wortel. Met weinig tell, in achteloze, kunstige streken, zet Wortel de psyche van haar personages feilloos neer. De beklemming van een betekenisloos bestaan in een wereld vol weelde, komt in IJstijd overtuigend naar voren. Dat heeft effect: binnen de jury werd fors gedebatteerd over Wortels nieuwste. IJstijd liet ons niet onberoerd. Een van ons werd het zelfs te kil in Wortels vertelwereld. Geanimeerd werd in het juryberaad gesproken over de mate van afstand die James Dillard ervaart, hoe die in relatie staat tot de mate van verteldrang van de auteur. Er ontstonden verschillende facties: zij die in IJstijd een nieuwe, literaire weg zien die Wortel verkent, en zij die de ware Wortel willen zien in Half mens en Dit is jouw huis. Er zijn, dames en heren, godsdienstoorlogen over mínder uitgebroken. Gelukkig was er bij zoveel dispuut en gekrakeel natuurlijke overeenstemming over Wortels krachtige, autonome stem, die helder weerklinkt in haar onverwisselbare kwaliteitsoeuvre.

Over IJstijd

James Dillard laat het leven over zich heen komen. Hij woont in hotels, bestelt Franse kazen en dure wijnen en gaat soms met een meisje naar bed. Maar met Marie is het anders. Voor het eerst heeft hij het idee dat er echt iets van hem gevraagd wordt. Tussen James en Marie ontwikkelt zich een uitzonderlijke liefde. Op een klein Zweeds eiland gaat het toch mis: waar James houvast vindt, zakt Marie steeds verder weg in haar zelfverkozen isolement. IJstijd is een geestige, ontroerende en slimme roman over de liefde, over literatuur en over identiteit. Bepaal jij wie je bent, of word je gedefinieerd door de omstandigheden?

 

 

Trefwoorden: Tags: literatuurprijs
 

 Content Query